مالیات بر ارزش افزوده ، مالیاتی غیر مستقیم است که خریدار آن را به فروشنده کالا می پردازد و آن را در زمان معینی به دولت پرداخت کند.

مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده، مالیاتی است غیرمستقیم که مصرف کننده در ازای خرید کالا یا ارایه خدمات می پردازد. فروشنده یا ارایه دهنده خدمات بایستی مالیات دریافتی را به اداره مالیات بپردازد. تمام خدمات و کالاهایی که در ازای ارایه و فروش آن ها پول داد و ستد می شود شامل مالیات بر ارزش افزوده می گردد. زمانی که فروشنده در ابتدا کالایی را خریداری می کند، مالیات اولیه آن را پرداخته است اما خریدار محسوب نمی شود که در این صورت او می تواند کل مالیات های ارزش افزوده پرداخت شده خود را از کل مالیات بر ارزش افزوده های که دریافت نموده کم کند و مابه تفاوت را به اداره مالیات واریز کند. اداره گمرک برای کالاهایی که از هر طریق به کشور وارد می شوند پس از کم کردن مبلغی مصوب، مالیات بر ارزش افزوده تخمین زده شده آن کالا را از دارنده کالا دریافت می کند. گمرک مکلف است به نحوی که سازمان مالیات تعیین می کند مالیات را قبل از ترخیص کالاهای وارد شده وصول کند و به ترتیب مقرر شده تا پانزدهم ماه بعد به حساب سازمان مالیات واریز نماید. در این اثنا استثناهایی هم وجود دارد که قانون هر کشور تعیین کننده آن است. مثلا در بعضی کشورها خدمات پزشکی، مواد غذایی و برخی خدمات دولتی شامل این استثنا می شوند. مالیات بر ارزش افزوده هم اکنون در 140 کشور جهان از جمله ایران اجرا می شود. آلمان و فرانسه اولین کشورهایی بودند که مالیات بر ارزش افزوده را اجرا کردند.

در مجموع چهار نوع مالیات در نظام کشور وجود دارد :

  • مالیات بر ارزش افزوده
  • مالیات بر اجاره
  • مالیات بر درآمد
  • مالیات بر اجاره
تنها مالیات بر درآمد است که به میزان سود کسب شده فرد فروشنده وابسته است و سایر مالیات ها اجباری است و به سود و زیان صاحب کسب و کار بستگی ندارد. کلیه صاحبان کسب و کار موظفند هر سه ماه یک بار که البته با فرجه 15 روزه همراه می باشد، مالیات بر ارزش افزوده خود را اظهار کرده و پرداخت کنند. مالیات بر ارزش افزوده بر اساس اظهارنامه تعیین می گردد. در حال حاضر نرخ مالیات بر ارزش افزوده 9 درصد می باشد که 6 درصد مالیات و 3 درصد عوارض می باشد.

آیا مالیات بر ارزش افزوده باعث گران شدن کالا می شود؟

مالیات بر ارزش افزوده باعث گران شدن کالا نمی شود؛ به این دلیل که بر طبق قانون، درصدی که تولیدکنندگان برای تولید یک کالا به اداره مالیات می پرداختند،حذف می گردد و از فروشنده گرفته می شود. مالیات بر ارزش افزوده در واقع به نفع تولید کننده داخلی می باشد؛ زیرا تولید کننده از پرداخت مالیات معاف می شود و خریدار کالا از تولیدکننده است که می بایست مالیات را محاسبه کند و آن را از خریدار نهایی دریافت کند. اجرای مالیات بر ارزش افزوده باعث کسادی بازار دلالان می شود. این دسته از افراد بدون زحمت و تعهد در قبال مصرف کننده با خرید و فروش های مکرر و سودهای کلان باعث التهاب و نوسان قیمت در بازار می شوند. مثلا برای تولید یک خودرو، هم تولید کننده مواد اولیه و هم کارخانه و هم قالب ساز لوازم خودرو هرکدام به طور جداگانه مالیات عوارض می پرداختند و در مقابل دلالان خودرو و بنگاه های فروش خودرو و شرکت های وارد کننده خودرو از این مالیات معاف بودند. با اجرای قانون اجرای مالیات بر ارزش افزوده تولید کننده از پرداخت مالیات معاف می شود و مالیات توسط خریدار نهایی به توزیع کننده خودرو پرداخت و به دولت واریز می گردد.

کالاهای معاف از مالیات

در قانون مالیات بر ارزش افزوده یک سری کالاهایی هستن که از پرداخت مالیات معاف هستند. این کالاها شامل : انواع دارو، دام و طیور زنده، خوراک دام، سم، زنبورعسل و نوغان، بذر و نهال، محصولات کشاورزی فرآوری نشده مانند: گوشت، برنج، روغن نباتی، شیرخشک، نان، حبوبات، سویا، پنیر، برنج و همچنین مطبوعات، کتاب ، خدمات بانکی، تحریر می باشند. همچنین خدمات هوایی، دریایی، حمل و نقل عمومی مسافری درون شهری و برون شهری، ریلی، خدمات آموزشی، تعاونی های اعتبار، صندوق تعاون و قرض الحسن نیز از پرداخت مالیات معاف می باشند. اشخاص حقیقی که بیشتر از یک محل کار دارند، تسلیم اظهارنامه و واریز مالیات برای هر محل شغل به صورت جدا الزامی می باشد. آن دسته از صاحبان کسب و کار که محل ثابتی برای شغلشان ندارند، محل سکونت آن ها جهت تسلیم اظهارنامه و امور مالیاتی ملاک خواهد بود و چنانچه صاحب کسب و کار محل های متعددی برای سکنا داشته باشد، می بایست یکی از آن ها را برای امور مالیاتی خود معرفی کند.